Koniec roku - czas na optymalizację!

Ostatnie dni roku to nie tylko czas świątecznego odpoczynku, ale także gorący okres dla wszystkich poszukujących możliwości optymalizacji podatkowej. Nie od dziś bowiem wiadomo, że setki firm „szuka dodatkowych kosztów”, inwestorzy giełdowi sprzedają akcje tylko po to, żeby wykazać stratę, a to wszystko w imię niższych podatków. Sposoby na obniżenie podatków są również dostępne dla „zwykłych zjadaczy chleba”, bowiem okazuje się, że fiskus jest gotów przyznać nam ulgę pod warunkiem, że… zaczniemy oszczędzać.

Aby skorzystać z ulgi wynoszącej nawet 1637 zł potrzebne jest IKZE, czyli indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego i 5115 zł w skali roku. O ile ta druga kwota jest spora w porównaniu do inwestycji po 100 zł miesięcznie, które proponuję wam ramach tej serii wpisów, tak nawet przy mniejszych wpłatach, zyski w zamian za zamrożenie środków są nader zadowalające. A ulga rozliczana wraz z PIT-em nie jest jedyną zachętą…

Partnerem wpisu jest firma NN Investment Partners, oferująca konta IKZE umożliwiające inwestowanie w ponad 20 funduszy.

Co to jest IKZE?

Jeśli pierwszy kontakt z ZUS-em masz już za sobą, powinieneś wiedzieć, że nasz system emerytalny składa się z trzech elementów, zwanych filarami. Pierwszy filar to Fundusz Ubezpieczeń Społecznych prowadzony przez ZUS, na drugi składa się OFE, zaś trzeci stanowią dobrowolne formy oszczędzania. W kontekście pytania powyżej nas interesuje wyłącznie trzeci filar, w skład którego wchodzi m.in. indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego.

Definicja tego „tworu” na początku może wydawać się dość pokrętna, bowiem IKZE jest bardziej konstrukcją prawną (regulowaną ustawą), niż konkretnym produktem. Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego może bowiem przyjmować wiele form, np. lokaty, konta maklerskiego czy konta z dostępem na platformie funduszy inwestycyjnych, jednak różni się od standardowych produktów pewnymi preferencjami i obwarowaniami:

  • Środki z IKZE przeznaczamy na emeryturę, więc dopiero w wieku 65 lat będziesz mógł wypłacić je bez konsekwencji (spory podatek, o którym powiem niżej).
  • Wpłata na IKZE w danym roku pozwala na otrzymanie ulgi podatkowej – oznacza to, że zysków (bądź strat) z inwestycji w konkretny produkt, zyskujesz również przy rozliczaniu PIT-a. Dokładniejszy opis tego mechanizmu znajdziesz poniżej.
  • Inwestycje poprzez IKZE są zwolnione z podatku Belki.
  • W ramach IKZE możesz zainwestować jedynie 1,2 miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia, czyli 5115 zł w 2017 roku.

jak działa ikze?

Przykład: Pan Jan regularnie oszczędza na emeryturę. Nieźle zarabia (II próg podatkowy) i regularnie kupuje akcje, jednostki funduszy, zakłada lokaty etc. Znaczną część z zainwestowanych pieniędzy zamierza wydać dopiero na emeryturze, więc założył IKZE.

Od wpłaconych na ten cel, 5115zł w roku 2017 przysługuje mu ulga podatkowa w wysokości 1637zł, którą otrzyma po rozliczeniu PIT za 2017, natomiast wszelki wzrost wartości środków zainwestowanych w ramach IKZE nie zostanie opodatkowany (nie zapłaci podatku Belki). Środki, które „przechodzą” przez IKZE są inwestowane w te akcje, jednak na preferencyjnych warunkach. Krótko mówiąc, Pan Jan dokonuje optymalizacji.

Co musisz wiedzieć o IKZE?

Na powyższym przykładzie starałem się jak najprościej oddać istotę korzyści płynących z posiadania indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego. Oprócz wymienionych wyżej cech, jest jeszcze kilka ważnych elementów, o których powinieneś wiedzieć, w myśl zasady „dobry produkt, to zrozumiały, dobrze poznany produkt”.

  • Środki zgromadzone na IKZE są Twoją własnością – zaskakujące prawda ;)? Może się to wydawać, śmieszne, ale tak naprawdę jedynie środki 3 filaru faktycznie należą do Ciebie – OFE i ZUS to jedynie obietnice.
  • Można mieć tylko jedno konto IKZE (i jedno IKE), ale nie jesteś uwiązany do jednej instytucji – oznacza to, że na danym etapie oszczędzania musisz wybrać, czy środki z IKZE chcesz inwestować w lokatę, fundusze inwestycyjne czy akcje. Z drugiej strony jeśli zmienisz zdanie, możesz zmienić instytucję, w której chcesz mieć konto i przenieść tam swoje środki.
  • Środki z IKZE są dziedziczone – w przeciwieństwie do środków w ZUS, jednak osoba uposażona musi zapłacić 10% ryczałtowego podatku.
  • Wypłaty środków z IKZE są opodatkowane – Każda wypłata obciążona jest 10% podatkiem.
  • Wypłata przed 65 rokiem życia jest możliwa, jednak wiąże się z dwoma niedogodnościamipo pierwsze środki trzeba wypłacić w całości, a po drugie trzeba je doliczyć do dochodu w roku wypłaty. W praktyce po kilkudziesięciu latach oszczędzania okaże się, że trzeba będzie zapłacić potężny podatek (Bóg wie jakie będą wtedy progi podatkowe). Na dzień dzisiejszy dla wielu osób prawdopodobnie oznaczałoby to wejście w II próg podatkowy i prawdopodobną utratę większości zysków, a nawet części kapitału.
  • Niektóre instytucje w ramach IKZE oferują niższe opłaty za zarządzanie funduszami, co dodatkowo może pozytywnie wpłynąć na rentowność inwestycji.

Ile można zaoszczędzić na zwrocie podatku?

We wstępie pojawiła się „magiczna kwota” 1637zł, która może wrócić na Twoje konto, jeśli zainwestujesz w IKZE „pod korek”, tzn. maksymalną kwotę określoną rocznym limitem. Uzyskanie takiej ulgi możliwe jest w przypadku dochodów objętych II progiem podatkowym (32%), jednak ulgę z IKZE można rozliczyć również przy niższych dochodach. Poniżej przedstawiam tabelę maksymalnej wysokości ulgi dla poszczególnych progów podatkowych. Podane ulgi dotyczą wpłaty w wysokości 5515,60zł w ciągu roku – w przypadku mniejszych wpłat ulga to po prostu wysokość wpłaty pomnożona przez próg podatkowy. (np. 1000zł * 18% = 180zł ulgi).

Ikze - tabela ulgi

Jak widzisz korzyści podatkowe z tytułu wpłacania środków na IKZE są spore, a co być może najważniejsze, są bieżące i podwójne. Korzyścią bowiem jest nie tylko potencjalny zysk z tytułu wzrostu wartości akcji czy jednostek funduszu, ale także coroczna wypłata w postaci ulgi podatkowej. Jeśli dorzucimy do tego wspomniane zwolnienie z podatku Belki, otrzymujemy bardzo korzystne warunki, które sowicie wynagradzają długi okres inwestycji (im jesteś młodszy tym jest dłuższy).

O czym musisz pamiętać oszczędzając poprzez IKZE?

Jeśli śledzisz na bieżąco moje ostatnie wpisy dotyczące inwestycji, powinieneś znać żelazne zasady inwestowania. W przypadku IKZE są podobne, przy czym trochę inaczej liczy się zyski (z powodu ulg podatkowych). Nie zmienia to jednak faktu, że ryzyko należy szacować adekwatnie do perspektywy czasowej, wiedzy i możliwości wyjścia z potencjalnego dołka obronną ręką (a gwarantuję, że w trakcie kilkudziesięciu lat inwestowania zdarzy się nie jeden).

W przypadku IKZE, szczególnie ważne jest to ostatnie – mianowicie możliwości uśrednienia kursu są ograniczone. Nawet biorąc długi okres inwestycji, zainwestowanie większej kwoty (zamiast regularnych wpłat na koncie jednorazowo pojawia się większa kwota) w nieodpowiednim momencie może obniżyć rentowność inwestycji. Z tego względu warto wykazać się wzmożoną ostrożnością, lub po prostu konsekwentnie przyjąć strategię regularnych wpłat (koniecznie sprawdź ten przykład).

Podsumowanie

Nie będę ukrywał, że jestem zwolennikiem IKZE, z kilku względów. Po pierwsze chyba wszyscy lubimy ulgi podatkowe, po drugie ta forma oszczędzania na emeryturę daje sporą elastyczność. Na dobrą sprawę straszak w postaci podatku za wcześniejsze wycofanie środków, też jest dobrym motywatorem do zabezpieczenia emerytury (która w ZUS-ie, mówiąc delikatnie, jest niepewna).

Te trzy elementy razem wzięte sprawiają, że warto mieć IKZE. Oczywiście pod warunkiem, że to będzie dobre IKZE. Jedyny problem jest taki, że dobre IKZE to pojęcie względne, dlatego raczej trzeba użyć słowa dopasowane. Możliwości jest mnóstwo i wszystko zależy od tego jaką strategię chcesz przyjąć.

P.S. Na sam koniec jeszcze raz zachęcam do zapoznania się z ofertą NN Investment Partners, która od lat cieszy się dobrą opinią blogosfery i klientów.